چرا در سرما سينوزيت مي شويم؟

همزمان با شروع فصل سرما، به خصوص صبح زود و شب که سوز سرما بيشتر است، افرادي را مي بينيم که شال گردن هايشان را تا جلوي بيني کشيده اند و پيشاني بند به سر بسته اند، اما حتي اين محافظت ها هم نمي تواند جلوي شيوع بيماري سينوزيت در اين فصل را بگيرد.

دکتر احمد رضائيان ، متخصص گوش و حلق و بيني مي گويد:

«اکثر سرماخوردگي ها که عامل آنها يکي از ويروس هاي سرماخوردگي مي باشد و باعث گرفتگي بيني مي شوند، بعد از چند روز برطرف مي شوند. اما اگر سينوس ها ملتهب شوند، علائم ديگري مانند سردرد و يا ورم دردناک صورت ممکن است ايجاد شود.

ممکن است از زمان شروع سينوزيت فقط چند روز گذشته باشد که به آن سينوزيت حاد مي گوييم و يا ممکن است يک مشکل طولاني مدت باشد و هيچ وقت بطور کامل درمان نشود که به آن سينوزيت مزمن مي گوييم.

علامت اصلي سينوزيت وجود دردهاي ضربان دار و احساس فشار در ناحيه سينوس هاي صورت مي باشد که با خم شدن به سمت جلو بدتر مي شود. سينوزيت پيشاني باعث درد در بالاي ابرو مي شود و پيشاني موقع دست زدن درد مي گيرد. سينوزيت فکي باعث درد در فک فوقاني و دندان ها و گونه مي شود و ممکن است با درد دندان اشتباه شود. التهاب سينوس هاي اتوئيد باعث درد در اطراف و بين چشم ها و اطراف بيني مي شود (تصوير پايين) و التهاب سينوس هاي اسفنوئيد مي تواند باعث گوش درد، درد گردن، درد در پشت چشم ها و يا در بالاي سر و يا ناحيه گيجگاهي شود (محل سينوس ها در تصوير بالا مشخص است).

عوامل ايجادکننده سينوزيت دو دسته اند: عواملي که موجب انسداد منافذ خروجي ترشحات سينوس ها مي شوند. دوم عواملي که در حرکت مواد ترشحي سينوس ها اختلال ايجاد مي کنند.

اکثر ويروس هاي سرماخوردگي فقط باعث گرفتگي بيني مي شوند. ولي اگر غشاي مخاطي پوشاننده حفره بيني و سينوس ها متورم شود، مي تواند باعث بسته شدن مسير خروج ترشحات مخاطي شود. در نتيجه ترشحات جمع شده در سينوس ها باعث احساس فشار و درد در ناحيه سينوس ها مي شود.

در سينوس هايي که ترشحات آنها نتواند تخليه شود، امکان رشد باکتري ها و قارچ ها بيشتر مي باشد و عفونت باکتريايي اغلب باعث التهاب و درد بيشتر مي شود. هر عاملي که باعث التهاب و آزردگي مخاط بيني به مدت طولاني و در نتيجه تورم مخاطي شود، باعث سينوزيت مزمن مي شود؛ مانند گرده گل ها و درختان ، هواي سرد، مصرف الکل، عطرها، هواي مرطوب و دم کرده، حساسيت به گرد وغبار و موجودات ذره بيني به نام مايت، قارچ ها و کپک و مصرف طولاني مدت داروها.

افرادي که آسم يا زمينه آلرژي دارند، معمولا سينوزيت مي شوند. در حقيقت هر عاملي که در بيني باعث انسداد و جلوگيري از تخليه ترشحات سينوس ها شود، باعث سينوزيت مي گردد. عواملي مانند پوليپ بيني يا انحراف تيغه مياني بيني نيز باعث سينوزيت مي شوند. عفونت دندان ها و لثه مي تواند به سينوس ها منتشر شود. عواملي که باعث ضعف سيستم ايمني مي شوند، مانند ايدز و همچنين بيماري سيستيک فيبروز از عوامل نادرتر سينوزيت مي باشند. آلودگي هوا و کشيدن سيگار مي تواند باعث تشديد سينوزيت شود.»

دکتر مهديس  اصفهاني، متخصص گوش و حلق و بيني نيز معتقد است :

«سينوزيت با شروع فصل زمستان شايع مي شود و مي طلبد افراد مبتلا به آن، براي درمان به پزشک مراجعه کنند. علت بروز اين بيماري، سرماخوردگي و در معرض هواي سرد قرار گرفتن است و نبايد نسبت به درمان آن بي توجه بود.

سرماخوردگي طولاني مدت و يا حساسيت شديد و عدم بهبودي آنها از نشانه هاي سينوزيت است. سرماخوردگي و حساسيت، باعث احتقان بيني و انسداد دهانه سينوس ها مي شوند که زمينه را براي تجمع ترشحات داخل سينوس و بروز سينوزيت فراهم مي آورند.

سينوزيت به گروهي از بيماري ها اطلاق مي شود که با التهاب مخاط سينوس هاي صورت خود را نشان مي دهد و اين التهاب در واقع عارضه عفونت راه هاي تنفسي است که به علت انسداد دهانه سينوس ها به وجود مي آيد.

در صورتي که علايم سينوزيت کمتر از چهار هفته مشاهده شود، سينوزيت حاد و بيشتر از آن، سينوزيت مزمن اتفاق افتاده است.

درمان سينوزيت با مصرف آنتي بيوتيک خوراکي و ترکيبات کورتوني موضعي (اسپري هاي داخل بيني) تحت نظر پزشک صورت مي گيرد که بايد به صورت طولاني مدت از اين داروها استفاده شود تا اثر آنها ظاهر شود و پايدار بماند.

افرادي که داراي بيماري زمينه اي و اختلالات ساختماني در بيني و سينوس هستند، بايد از ديگر عوامل خطر مثل عفونت هاي ويروسي دوري کنند. تزريق واکسن آنفلوآنزا در ابتداي فصل پاييز مي تواند در اين زمينه کمک کننده باشد. اين کار، به ويژه در افراد مبتلا به بيماري هاي تنفسي (مانند آسم) مي تواند ثمربخش باشد. بيماران سينوزيتي نبايد در معرض دود سيگار قرار بگيرند.»

راه هاي کاهش مشکلات سينوس ها

بخور دهيد

يکي از بهترين و موثرترين راه هاي درمان سينوزيت، بخور دادن منظم است. براي اين کار حوله يا پارچه اي را روي سرتان بيندازيد و سرتان را روي بخار يک ظرف آبجوش بگيريد. مي توانيد به آب جوش، کمي بابونه يا مرزنجوش خشک هم اضافه کنيد. بايد حسابي صورتتان عرق کند و بخارها را تنفس کنيد. بخار به رفع احتقان بيني کمک مي کند.

آب بنوشيد

نوشيدن زياد مايعات و استفاده از دستگاه بخور در اتاق مفيد است، زيرا مايعات و رطوبت سبب نازک شدن مخاط شده و به تخليه سينوس ها کمک مي کند. آنها همچنين سينوس هاي شما را روان و پوست شما را هيدراته نگه مي دارند.
 
بيني ها را با سرم شستشو بشوييد

شستشوي بيني در تسکين احتقان بيني و سوزش آن بسيار موثر است.

به آرامي بيني خود را با يک محلول سالين شستشو دهيد.

براي شستشوي سينوس ها ، در حالي که سر خود را کج کرده ايد ، محلول سالين را با سرنگ به يک سوراخ بيني بريزيد تا از سوراخ بيني ديگر بيرون بيايد. 
 
سوپ مرغ بخوريد

يک مطالعه نشان داد که سوپ مرغ، التهاب همراه با احتقان سينوس ها و سرماخوردگي را کاهش مي دهد.
دانشمندان ماده موثر در سوپ مرغ را تشخيص نداده اند، اما آنها بر اين باورند که گرماي سوپ همراه با اثرات آنتي اکسيداني و ضد التهابي مواد تشکيل دهنده سوپ، به پاک کردن سينوس ها کمک مي کند.
 
کمپرس گرم بگذاريد

دراز بکشيد و يک کمپرس گرم (مثل حوله گرم) را به مدت سه دقيقه روي بيني، گونه ها و پيشاني تان قرار دهيد.
کمپرس گرم  را برداشته و به مدت 30 ثانيه کمپرس سرد (مثل حوله سردي که داخل فريزر بوده) قرار دهيد.
اين عمل را دو تا سه بار انجام دهيد. شما مي توانيد اين کار دو تا شش بار در روز تکرار کنيد.