درمان افسردگی با طب سنتی

افسردگي بيماري اي است که در آن خلق فرد غمگين است و علاقه‌اش را به کارهايي که قبلا انجام مي‌داده  از دست مي‌دهد. همچنين کارایی روزانه‌اش مختل مي‌شود و اين شرايط حداقل به مدت 2 هفته ادامه پيدا مي‌کند.

کم شدن انرژي تغييراتي در ميزان خواب و اشتها، بيقراري و اضطراب، فقدان قدرت تصميم گيري، احساس بي ارزشي، عذاب وجدان، نااميدي، فکر آسيب به خود  يا خودکشي نيز در فرد افسرده وجود دارد.

در طب سنتي گفته مي شود که عواملي خارجي يا داخلي وجود دارند که در ساختار اخلاط و مزاج ما دخالت مي‌کنند و موجب نگهداري سلامت يا از بين رفتن سلامت ما مي‌شوند.

در واقع بدن انسان از سه بخش تشکيل شده است که عبارت است از يک بخش شامل اعضاي صلب و فشرده بدن، يک بخش مايع و سيال که اخلاطند و يک بخش بسيار لطيف و بخارگونه که روح طبي نام دارد.

گياهاني همچون زعفران و اسطوخودوس مي‌توانند مغز و قلب را تقويت کرده و حالات روحي فرد را تسکين بخشند اما تا زماني که عامل اين بيماري در فرد درمان نشود اين درمان‌‌ها به تنهايي جوابگو نخواهد بود

بخش مهمي از تقويت جسماني و نفساني ما وابسته به تربيت روح ما دارد.

چيزهاي لطيف هم مناسب روح بوده و هم تقويت کننده آن است. (البته اين روح جدا از روحي است که در قرآن و روايات آمده است) و در تقويت قواي نفساني مي‌توان از امور غيرخوراکي استفاده کرد.

روحيات يک فرد همچون حسد و کينه مي‌تواند بر بدن اثرگذار باشد. حکيم‌ جرجاني مي‌گويد: حالت روحي، بيماري‌هاي جسمي را ايجاد مي‌کند. مثلاً بيماري زخم معده در بسياري از موارد ناشي از حالات روحي است و کسي که اين بيماري را دارد تا زماني که حالات روحي خود را درمان نکند هرگز نمي‌تواند با کمک دارو بهبود پيدا کند.

جسم و روح به يکديگر وابسته هستند بيماري‌هاي جسمي نيز مي‌توانند مشکلات روحي را ايجاد کنند. مثلاً کسي که يبوست دارد و روده‌اش درست کار نمي‌کند دچار مشکلات افسردگي مي‌شود که بايد براي درمان افسردگي اين فرد ابتدا مشکل جسمي او را برطرف کرد.

ابن‌سينا در قانون مي‌فرمايد همان گونه که کبد مرکز اخلاط است، قلب کانون توليد ارواح (روح طبي) است.

يکي از مهمترين چيزهايي که قلب را تقويت مي‌کند، استفاده از بوهاي خوش است. بقراط مي‌فرمايد: اگر خواستيم بيماري را از غذا منع کنيم يا مصرف غذا را در فرد کم کنيم، مي‌توانيم به او بوهاي خوش برسانيم و آن را به اين وسيله تقويت کنيم.

گلاب بسيار مقوي قلب و سيستم عصبي است. بهتر است که در محيط اسپري شود. همچنين بوهاي معتدل مثل مريم و نرجس براي تقويت قوا بسيار مفيد است. بايد گفت که بوي خيار و ليمو مقوي قواي نفساني و قواي مغزي است.

از ديدگاه طب سنتي برخي از غذاها براي رفع غم و اندوه، افسردگي و وسواس بسيار مفيد است؛ مانند: گوشت گوسفند زرده تخم‌مرغ نيم‌برشت (عسلي) شير فرني شيربرنج سوپ جو، بوييدن و خوردن سيب مخصوصاً سيب گلاب، دمنوش "به"، شربت تخم بالنگو همراه با گلاب و زعفران، مصرف دمنوش استخودوس بسيار خوب است.

يکسري ميوه‌ها و گياهان وجود دارند که در کنار درمان بيماري مي‌توانند کمک کننده باشد. ساده‌ترين آن‌ها «سيب» است بو کردن سيب شادي‌آفرين است. همچنين ميوه «به» به تقويت قلب مغز و حالات روحي کمک مي‌کند؛ «سيب و به» را رنده و خشک کرده و به عنوان چاي دم کنيد؛ اين کار به تقويت اعصاب و کم شدن افسردگي کمک کند.

منابع:

معرفي غذاهاي رفع‌کننده افسردگي، وسواس و غم و اندوه تسنيم مجيد انوشيرواني متخصص طب سنتي 94

دَم نوش «سيب و به» موثر در افت افسردگي فارس نعمت‌الله مسعودي متخصص طب سنتي 96