حکم خوردن ميوه از باغ مردم!

استفاده از اموال ديگران به هر شکل و هر مقدار که باشد نياز به اجازه و رضايت صاحبان آنها دارد و تنها موردي که استثنا شده است اين است که: "اگر درخت ميوه در سر راه رهگذر قرار داشته باشد در حال عبور مي تواند از ميوه آن درخت براي خوردن در همان محل استفاده کند به شرط آن که از حد سيري و احتياج تجاوز نکند. 

فرآوري حجت الاسلام تيموري ـ بخش احکام اسلامي تبيان

در بياني ديگر آمده است: کسى که از راهى به سمت مقصدى مى‏رود و در بين راه به درخت ميوه يا زراعتى عبور کند و در رفتن از آن راه قصد بر خورد به آن درخت و زراعت نداشته باشد جايز است از ميوه آن درخت و زراعت به قدرى که سير شود بخورد ولى جايز نيست از آن چيزى ببرد و احتياط اين است که اقتصار کند بصورت عدم علم به کراهت مالک و اين حکم در صورتى است که درخت ميوه و زراعت در راه باشد اما اگر در باغ محصور باشد رفتن در آن باغ و خوردن از ميوه آن بدون اذن مالک جايز نيست.

حق الماره :

سوال : وقتي شخصي از کنار درختي يا باغي مي گذرد مي تواند از ميوه و محصول آن باغ استفاده کند يا خير؟

حق الماره و رهگذر در رابطه با خوردن ميوه جات سه گونه است : 

1- نسبت به ميوه هايي که در خيابان و راه هاي عموي است که مانعي ندارد.

2- استفاده از ميوه هاي باغات مردم با شرائطي حلال است : 

الف: به طوري اتفاقي از کنار انها عبور کنيد نه با قصد خوردن.

ب: منجر به افساد نگردد بدين معنا که شاخه ي درخت و شاخه گياه را نشکند.

ج: به خوردن بسنده کند و چيزي از محصول را با خود نبرد.

د: باغ و زراعت فاقد ديوار و در باشد.

ه:علم يا ظن به ناخشنودي صاحب باغ نداشته باشد.

3- مواردي که شرادط فوق را ندارد حرام است .

دو نکته درباره درختان ميوه 

1- از ميوه شاخه ي درخت همسايه بدون اجازه نمي تواند استفاده نمود.

2- طلب حلاليت از مردم بخاطر چيدن يا خوردن ميوه هايشان لازم است.

حضرت آيت الله خامنه اي:

آيا از ميوه هايي که در باغ ديگري روي زمين افتاده مي توان استفاده کرد؟ يا در حد چند عدد از درخت چيد؟ آيا براي اين چند عدد بايد از صاحب باغ اجازه گرفت؟

ج: بدون رضايت صاحب ميوه ها جايز نيست مگر اين که صاحب ميوه ها از آن اعراض کرده باشد. همچنين اگر درمسير خود به درخت ميوه اي در جادّه برخورد کند، مي تواند ازميوه هاي مذکور استفاده کند مشروط به اينکه:

اولاً: به قصد استفاده ازميوه به آن مسير نرفته باشد.

ثانيا: به درخت آسيب نرساند.

ثالثاً: همان جا ميوه را خورده و به همراه خود نبرد.

رابعاً: داخل ملک ديگري نيز نشود.

س: خوردن و جمع کردن مقداري ميوه از باغ ديگران که زير درختان ريخته و خراب خواهد شد چه حکمي دارد؟

ج: اگر بداند مالک ميوه ها راضي است اشکال ندارد، در غير اين صورت بايد رضايت مالک را جلب کند. و در صورتي که دسترسي به او براي جلب رضايت ندارد و اگر ميوه ها استفاده نشود خراب مي شود، مي تواند از ميوه ها استفاده کند و پول آن را به مالکش بدهد، و اگر دسترسي به مالکش نداشت پول آن را از طرف مالکش صدقه بدهد.

حضرت آيت الله سيستاني:

س: استفاده از بعضي ميوه درختاني که در کوچه و خيابان و يا از خانه مردم به داخل کوچه آمده چگونه است؟

ج: استفاده و خوردن از ميوه درختان داخل کوچه يا خيابان اگر منع ظاهري نباشد اشکال ندارد ولي استفاده از ميوه درختاني که شاخه آنها به بيرون آمده است به احتياط واجب جايز نيست.

حضرت آيت الله مکارم شيرازي:

س: اگر انسان به باغى برود، و نداند که صاحب باغ نسبت به کندن ميوه رضايت دارد يا نه، آيا مى تواند از ميوه هاى درختان باغ در حدّ نياز استفاده نمايد؟

ج: در صورتى که باغ محصور نباشد، يا شاخه هايش بيرون آمده باشد، و به قصد عبور از آن راه برود نه به قصد باغ و چيدن ميوه، در اين صورت استفاده به مقدار نياز خوردن (نه بردن) اشکالى ندارد.

اگر جانوري متعلق به يک همسايه، از برگ و ميوه درختان همسايه ديگر بخورد، حکمش چيست؟

حيوانات من از درختان خانه همسايه استفاده کردند و او مبلغي را قيمت گذاري کرد. آيا قيمت گذاري در اين گونه مسائل حلال است؟

در اين صورت بايد خسارت احتمالي همسايه توسط صاحب حيوان جبران شود، البته برخي از فقها(آيت الله شبيري زنجاني)لزوم جبران خسارت را، مشروط به کوتاهي صاحب حيوان دانسته اند.

حضرت آيت الله العظمي شبيري زنجاني (مد ظله العالي):

اگر خسارت مذکور مستند به کوتاهي شما باشد، به مقدار خسارت وارده ضامنيد.

حضرت آيت الله العظمي صافي گلپايگاني (مد ظله العالي):

چنانچه حيوانات کسي موجب تخريب درختان گردد صاحب حيوان ضامن است.

حضرت آيت الله العظمي مکارم شيرازي (مد ظله العالي):

اگر لطمه اي به درختان زده اند، بايد خسارت آن را بپردازد.

حضرت آيت الله العظمي نوري همداني(مد ظله العالي):

در صورت ايجاد خسارت بايد خسارت جبران شود.